Friday, May 25, 2018

Lẽ Nào Ký Ức Lãng Quên - Trầm Vân

Nhà Sách Khai Trí Xưa – Kỷ Niệm Của Cậu Học Trò Ăn Cắp Sách

Nhà sách Khai Trí xưa

Nếu tôi nhớ không lầm, đó là vào khoảng giữa năm 1959 hay 1960, báo chí đăng tin về một cậu học sinh khoảng chừng 14 -15 tuổi, gương mặt thông minh đĩnh ngộ và câu chuyện ở nhà sách Khai Trí (báo chí giấu tên và cũng không cho biết trường cậu bé học, thật ra cậu là học sinh trường Pétrus Ký).

Thời chúng tôi còn học trung học, tức dưới thời Tổng thống Ngô Đình Diệm, sách tiếng Việt ít nên muốn thi đậu bắt buộc phải dùng sách tiếng Pháp, như Toán hình học, Toán đại số, Toán vật lý… Học lớp Đệ tứ (lớp 9 bây giờ) mà làm hết cuốn Toán Hình học và Đại số của Réunion de Professeurs gồm 1.144 bài thì nhất, đi thi trung học chắc ăn như bắp.

Thời ấy các tiệm sách lớn như Khai Trí chẳng hạn không có nhân viên bảo vệ mặc đồng phục ngồi gác ở cửa như bây giờ, mà có các nhân viên giả làm khách hàng, trông nom, ngăn chặn những người muốn ăn cắp sách.
Buổi sáng hôm ấy, cậu học sinh này cứ lang thang mở coi hết cuốn này đến cuốn khác ở chỗ các giá sách tiếng Pháp. Việc lấm lét nhìn tới nhìn lui của cậu bé khiến nhân viên trông coi khu sách tiếng Pháp nghi ngờ. Lúc cậu đi ra, họ giữ lại, sờ ngực áo cậu và lôi ra một cuốn Toán Hình học và Đại số của Réunion de Professeurs quý giá đã nói ở trên.
– Tại sao cậu ăn cắp sách?
Cậu bé tái mặt không nói nên lời. Chiếc phù hiệu trên ngực áo cậu cho biết cậu học trường Pétrus Ký, một trong bốn trường trung học công lập lớn nhất rất nổi tiếng tại Sài Gòn lúc bấy giờ: Gia Long, Trưng Vương, Pétrus Ký, Chu Văn An.
– Hừ, học sinh trường Pétrus Ký mà ăn cắp sách! Tôi gọi cảnh sát đến bắt để cậu chừa cái thói đó đi!
Họ lôi cậu bé tới chỗ quầy thâu tiền của cô thâu ngân viên, nhờ cô giữ cậu giùm rồi đi gọi cảnh sát. Cậu bé sợ hãi khóc như mưa như gió:
– Lạy chị, nhà em nghèo không có tiền mua sách, chị nói với chú ấy tha cho em đừng gọi cảnh sát…
Cậu bé khóc quá khiến cô thâu ngân viên cũng thấy mủi lòng:
– Ba má em làm gì mà nghèo?
– Ba em chết, má em quét chợ An Đông…
– Mẹ quét chợ An Đông mà con học Pétrus Ký? Em học đến đâu rồi?
– Dạ thưa quatrième année. Chị tha cho em, nếu cảnh sát bắt, đưa giấy về trường em bị đuổi học tội nghiệp má em…
– Các em quen với tiếng Pháp lắm phải không?
– Dạ.
– Bởi vậy nên mới lấy trộm sách Pháp. Bằng bấy nhiêu mà đã học lớp Đệ tứ, sắp thi Trung học là giỏi lằm. Nhưng chú ấy đã đi gọi cảnh sát thì biết làm sao…
Cậu bé sợ quá lại khóc…

Từ đầu đến giờ có một ông đã lớn tuổi, ăn mặc lịch sự vẫn đứng theo dõi câu chuyện. Thấy cô thâu ngân nói thế, ông bảo cô ta:
– Thôi được, cuốn sách giá bao nhiêu để tôi trả tiền. Học trò nghèo mà, lấy một cuốn sách, lỡ bị đuổi học tội nghiệp…
Cô thâu ngân viên chưa biết giải quyết thế nào thì đúng lúc đó ông Nguyễn Hùng Trương, chủ nhà sách mà mọi người vẫn gọi là ông Khai Trí, từ ngoài đi vô.

Ông Khai Trí (trái)

Thấy chuyện lạ, ông dừng lại hỏi chuyện gì. Cô thâu ngân viên thuật lại sự việc và ông khách cũng đề nghị trả tiền như ông đã nói với cô thâu ngân. Ông Khai Trí cầm cuốn sách lên coi sơ qua rồi nói:
– Phải học trò giỏi mới dùng tới cuốn sách này chứ kém không dùng tới. Cám ơn lòng tốt của ông nhưng để tôi tặng cậu ta, không lấy tiền và sẽ còn giúp cậu ta thêm nữa…
Ông trao cuốn sách cho cậu bé, thân mật vỗ vai khuyên cậu cố gắng học hành rồi móc bóp lấy tấm danh thiếp, viết vài chữ, ký tên và đưa cho cậu:
– Từ nay hễ cần sách gì cháu cứ đem danh thiếp này đến đưa cho ông quản lý hay cô thâu ngân, cô ấy sẽ lấy cho cháu. Ngày trước bác cũng là học sinh trường Pétrus Ký mà…
Ông bắt tay, cám ơn ông khách lần nữa rồi đi vào trong.
Ba năm sau, nghe nói cậu bé đậu xong Tú tài phần II, được học bổng du học nước ngoài, hình như sang Canada.
Thời gian qua đi. Một năm sau biến cố lịch sử 1975, nhà sách Khai Trí bị tịch thu, mới đầu người ta đặt tên là nhà sách “Ngoại văn”, sau đó đổi thành nhà sách “Fahasa” (viết tắt của 3 chữ “Phát hành sách”), hiện nay lại đổi lần nữa thành nhà sách “Sài Gòn”. Hồi ấy nhà sách Khai Trí là nạn nhân của nạn hôi của, đốt phá, sách vở tung toé khắp nơi từ trong nhà sách ra ngoài đường, nhiều người đã chính mắt chứng kiến cảnh ấy trong nỗi bất lực… Kho sách 60 tấn bị tiêu hủy.
Ông Khai Trí bị đi cải tạo vì tội “biệt kích văn nghệ”. Sau khi được thả, ông sang định cư bên Hoa Kỳ. 10 năm sau, ông ở Mỹ về Việt Nam một lần nữa, mang theo hy vọng làm được một chút gì cho đất nước. Ông đã mang về 2.000 đầu sách để tiếp tục làm văn hoá. Sách bị tịch thâu với lý do: in trước 75. Phần lớn sách bị tịch thâu là các loại sách Học Làm Người, báo chí quý hiếm trước 1954, như bộ Loa rất nổi tiếng. Sách ông mang về ai cũng biết là sách về giáo dục, sách hiền, sách tốt cả. Mà dại gì ông mang sách dữ, mà làm gì kiếm ra đâu được sách dữ. Nó chỉ có một cái tội: Tội đã in trước 1975…

Ông Khai Trí những năm cuối đời

Ông đau lòng vì sách, ôm đơn đi kiện. Kết cục chẳng đi đến đâu. Ông buồn bã nói:
– Chắc… năm 3.000 thì họ trả…
Ông mất năm 2005 tại Sài Gòn. Trước khi ông mất, người ta đã “không quên” đặt tên ông cho một con phố nhỏ (!?!).
Một buổi chiều, người ta thấy một “ông già” khoảng ngoài 70 tuổi, ăn mặc theo lối Việt kiều, đứng ngắm trước cửa nhà sách Sài Gòn với nét mặt buồn buồn rồi bước vào hỏi thăm các cô bán sách về ông Khai Trí, các cô nói hình như ông đã mất cách đây đến hàng chục năm. “Ông già Việt kiều” lại ra đứng ngắm trước cửa tiệm sách hồi lâu, lấy khăn giấy lau nước mắt, chắp tay hướng lên trên trời khẽ vái ba vái rồi đi. Không ai biết ông ta là ai cả…

Chỉnh sửa từ bài viết “Ông chủ nhà sách Khai Trí và cậu bé ăn cắp sách” đăng tại Hoatinhthuong.net
Tác giả bài viết: vanthanhng1180@yahoo.com

Thursday, May 24, 2018

Trong Cõi Người Ta - Đỗ Công Luận

Đột Quỵ Não - BS Hồ Ngọc Minh


Đột quỵ não còn gọi là tai biến mạch máu não, hay ngắn gọn hơn, tai biến não (stroke, brain attack).
Theo Hội Tim Mạch Hoa Kỳ (American Heart Association), trung bình cứ 40 giây đồng hồ sẽ có một người ở Mỹ bị tai biến não (stroke, brain attack), đa số nạn nhân là phụ nữ. Mỗi năm, tại Mỹ có khoảng 795,000 người bị tai biến não, phụ nữ chiếm đa số với hơn nửa tổng số là 480,000 người. Tai biến não là nguyên nhân gây ra tàn phế nhiều nhất, là lý do gây ra tử vong đứng thứ tư ở Mỹ, thứ nhì cho người Mỹ gốc Á Châu, và cũng đứng thứ nhì trên toàn thế giới, với con số ngày càng gia tăng.

Các số liệu thống kê còn cho biết, tuy chỉ có 2.7% người Mỹ gốc Á Châu bị tai biến não nhưng trong cộng đồng người Việt ở Mỹ, nhất là những người Việt định cư ở Mỹ càng lâu, chế độ ăn uống không được lành mạnh so với người da trắng. Hơn nữa, đa số người Việt không biết gì về các yếu tố nguy cơ và triệu chứng báo động của tai biến não.

Có hai loại đột quỵ não, đột quỵ do nghẽn mạch máu não (ischemic strokes) chiếm 87%, và đột quỵ vì xuất huyết não (hemorrhagic stroke) chiếm 13%. Tương tự như đột quỵ tim, nghẽn mạch máu não gây ra do mạch máu bị nghẽn vì bị đóng vảy (plaque) hay do những cục máu đông làm nghẽn. Trong khi đó xuất huyết não xảy ra khi bị vỡ mạch máu não. Mạch máu bị vỡ khi thành mạch máu bị yếu và phình to ra bất thường gọi là aneurysm, hoặc khi hệ thống mạch máu không được bình thường như nghẽn xe ở giao lộ gọi là arteriovenous malformation. Động cơ gây là hiện tượng vỡ mạch máu não thường là do áp huyết máu cao thấp không bình thường.
Bài viết nầy chú trọng vào loại đột quỵ não do nghẽn mạch máu não, tuy rằng có những triệu chứng và nguy cơ giống nhau giữa hai loại kể trên.

Tương tự như hiện tượng đột quỵ tim do nghẽn động mạch vành tim, nghẽn mạch máu não xảy ra khi vảy đóng trong mạch máu do bị lở loét và chất béo, cholesterol đóng vào. Cũng tương tự như hệ thống mạch vành tim, não bộ được cung cấp máu bởi hai mạch máu chính ở hai bên cổ, gọi là carotid arteries. Khi, một số cục máu đông li ti chạy qua những chỗ hẹp nầy làm cho mạch máy bị tắt nghẽn toàn bộ, hệ quả là tế bào não thiếu oxygen, và bị đột quỵ.

Có hai loại nghẽn mạch máu não. Một, là do máu bị nghẽn tại chỗ gọi là thrombotic stroke, và loại kia là do máu đông từ những nơi khác bị bể ra và chạy đến chỗ hẹp trong mạch máu não, làm nghẽn.

Các yếu tố nguy cơ:
Các yếu tố nguy cơ của tai biến não tương tự như nguy cơ của bệnh nhồi máu, đột quỵ cơ tim (heart attack). Một nghiên cứu năm 2009 của Bác Sĩ Tùng Nguyễn về cộng đồng người Việt ở Santa Clara, cho thấy người Việt có những khuyết điểm như sau:
1. Hút thuốc lá: Trung bình cứ 3 người đàn ông Việt Nam ở Mỹ, có 1 người hút thuốc lá, và trong gia đình những người này, đa số phụ nữ và trẻ em phải hửi khói thuốc, rất độc hại.
2. Hội chứng “Mỡ, Đường, Máu”: Tuy người Mỹ gốc Việt ít bị béo phì hơn người bản xứ, nhưng tỉ số bị cao mỡ, cao đường, và cao máu ngang ngữa với người da trắng, chiếm khoảng 22%. Có nghĩa là, người Việt tuy có sức nặng lý tưởng, chưa chắc đã “khỏe mạnh” hơn người của các sắc dân khác, và có nguy cơ bị bệnh tim mạch rất cao.
3. Người Việt ở Mỹ ít vận động so với người bản xứ: Hơn 60% người Việt không tập thể dục, thể thao thường xuyên, và chỉ có 16.7% hội đủ tiêu chuẩn “khỏe vì nước” (physically fit).
4. Ăn uống thiếu lành mạnh: Người Việt ở Mỹ càng lâu, càng nói tiếng Anh giỏi, càng ăn uống tệ hơn người bản xứ: ít rau cải và trái cây; nhiều mỡ, đường, muối.
Ngoài ra, một số nguy cơ chung khác gồm có:
1. Trên 55 tuổi, nguy cơ tăng dần theo tuổi tác.
2. 15% người có chứng bệnh Rung tâm nhĩ (Atrial fibrillation) cũng bị tăng nguy cơ tai biến não.

3. Đã từng bị đột quỵ não nhỏ ngắn hạn (transient ischemic attack, mini stroke). Triệu chứng của đột quỵ ngắn hạn (TIA stroke) tương tự như bị đột quỵ não nhưng thường biến mất sau 5 phút. Khoảng 33% bệnh nhân đã từng bị đột quỵ ngắn hạn sẽ bị đột quỵ não trong vòng một năm.

Hạn chế các loại thức ăn chứa nhiều muối, đường và mỡ xấu cũng là cách để tránh đột quỵ não (Hình minh họa: Getty Images)

Những dấu hiệu của tai biến não:
Tai biến mạch máu não xảy ra khi một cục máu đông làm tắt nghẽn một động mạch nhỏ trong não, hay khi một mạch máu não bị vỡ; não bị thiếu máu, thiếu oxygen, các tế bào thần kinh sẽ chết và thương vong sẽ xảy ra, làm ảnh hưởng các chức năng như nói, vận động, và trí nhớ.

Vì khả năng cứu chữa và hồi phục chỉ có vài giờ đồng hồ, một khi tai biến xảy ra, chúng ta cần biết và phát hiện kịp thời những dấu hiệu của tai biến não. Bạn phải gọi ngay 9-1-1 khi người thân có những triệu chứng đáng nghi ngờ cho dù đa số nạn nhân sẽ phủ nhận là mình đang bị tai biến não:

1. Mặt bị méo, xệ xuống một bên và tê cứng. Hãy bảo người có triệu chứng đáng quan ngại nở một nụ cười, nếu không cười được hay nụ cười bị méo, người này rất có thể đang bị tai biến não.
2. Một cánh tay bị yếu và tê đi. Hãy bảo nạn nhân dở cả hai cánh tay lên khỏi đầu và để ý một cánh tay bị lệch hoặc xuội xuống.
3. Phát âm không rõ, nói ngọng nghịu, hay không phát âm được. Hãy bảo nạn nhân lập lại vài câu nói đơn giản.
Trong trường hợp chính bạn có những yếu tố nguy cơ, nên để ý những triệu chứng bất thường sau đây:
1. Thấy tê cứng và bại xụi một bên mặt, tay, chân.
2. Thấy rối loạn, không biết mình đang suy nghĩ gì, không biết mình đang ở đâu, làm gì, không tìm ra từ ngữ để phát biểu ý kiến, không hiểu những gì người khác nói với mình.
3. Nhìn không rõ một cách đột ngột. Thị giác bỗng dưng mờ, lòa đi.
4. Mất thăng bằng, thấy chóng mặt, đi đứng không vững như người say rượu.
5. Nhức đầu đột ngột, hoặc cảm thấy sức ép trong đầu tăng cao.

Chữa trị:
Một khi bị đột quỵ não, mỗi một giây phút đồng hồ ảnh hưởng đến khả năng cứu chữa và phục hồi. Tế bào não chỉ cần thiếu oxygen trong vòng vài phút là đã chết hoặc hư hại trầm trọng. Một khi bệnh nhân bị đột quỵ não, cần gọi cấp cứu 9-1-1 ngay để đưa đến bệnh viện. Nhắc lại một lần nữa, khả năng cứu chữa và phục hồi càng cao, nếu nạn nhân được đưa đến bệnh viện càng sớm, dưới 3 tiếng đồng hồ.
1. Bệnh nhân sẽ được cho thuốc để làm tan chỗ máu đông, gọi là tissue plasminogen activator (tPA). Thuốc nầy phải được truyền qua mạch máu trong vòng 4 tiếng từ khi bị đột quỵ. Dĩ nhiên, càng sớm thì khả năng phục hồi càng cao.
2. Giải phẫu để thông chỗ nghẽn tương tự như thông mạch máu tim, trong vòng 6 tiếng đồng hồ.

Phòng chống tai biến mạch máu não:
Trước hết, các yếu tố nguy cơ trên đây cần phải điều chỉnh ngay. Tóm tắt, bạn có thể giảm thiểu nguy cơ bị tai biến não bằng những cải thiện rất đơn giản như ăn uống điều độ hơn và năng vận động, vì “ngồi nhiều, chết sớm”. Nên tập thể dục tối thiểu 30 phút, 3 lần một tuần; tốt nhất là tập đi bộ 10,000 bước mỗi ngày. Cử muối nếu áp suất máu bị nhạy cảm với muối. Nên ăn thực phẩm tươi, hạn chế tối đa các loại đồ ăn đóng hộp, “junk food” như các loại “chip” đóng bì có chứa nhiều muối và đường và mỡ xấu.

Tóm lại, bệnh tai biến mạch máu não và các bệnh tim mạch đang trên đà tăng cao trong tiến trình hội nhập của người Việt vào cộng đồng Mỹ. Trong khi tỉ số tử vong vì tai biến não tụt dần trong người da trắng, lại tăng cao trong cộng đồng người châu Á. Xin đừng để nguy cơ ấy vượt quá cao, quá trễ trong cộng đồng người Việt ở Mỹ.

BS. Hồ Ngọc Minh

Wednesday, May 23, 2018

Tulips Of Netherlands

Incredible Transformation Of The Netherlands 

When All 7 Million Tulips Bloom At Once

Every year around mid-April, The Netherlands is transformed into a technicolor wonderland as millions of tulips bloom all at once. The Dutch are known for many things, but the tulip has become a worldwide phenomenon, and we set out to capture all the color.
We visited fields and gardens all across the country and were blown away by all the varieties – over 1500 to be exact. Below is what we saw.


















Aerial view of flower fields in the Netherlands. Filmed with DJI Phantom 4. A great thank you to Nick Vanderzon ...

Hãy Nói Lời Dịu Ngọt - Đào Văn Bình


Bạn ơi!
Thế giới ngày hôm nay do kỹ nghệ hóa, do cơ khí phát triển, cho nên con người đang phải đối đầu với nạn NOISE POLUTION tức BỊ Ô NHIỄM TIẾNG ĐỘNG.

Buổi sáng ra chúng ta đã phải nghe tiếng ồn ào của xe cộ, của tiếng máy bay gầm thét, tiếng còi hụ, tiếng rú của xe cảnh sát, xe cứu thương, tiếng nhạc xập xình trên đường phố.
Vào công sở chúng ta phải nghe tiếng chuông điện thọai rung lên từng hồi.

Thậm chí lúc rong chơi, giải trí, trong khi ăn uống, trong phòng ngủ…chúng ta cũng còn bị réo gọi bởi tiếng điện thọai cầm tay.
Vào nhà máy, công trường chúng ta đinh tai, nhức óc vì tiếng sắt thép va chạm, đay nghiến.
Vào trại giam chúng ta kinh hãi vì tiếng quát tháo phạm nhân của giám thị.
Vào những khu lao động chúng ta bùi ngùi vì tiếng vợ chồng, anh em, hàng xóm láng giềng chửi bới, la mắng nhau.
Ra ngòai chợ chúng ta đau lòng vì những tiếng bấc, tiếng chì, tiếng đanh đá, tiếng hằn học, tiếng thô lỗ, tiếng kèn cựa, tiếng kèo nài vì giành giựt miếng cơm manh áo.
Vào quán nhậu, bia ôm, cà-phê ôm chúng ta ngán ngẩm vì những lời “ đầu môi trót lưỡi”, những tiếng “thiếu văn hóa”.
Vào siêu thị nhất là siêu thị Việt ở Mỹ chúng ta rầu rĩ bởi những loại nhạc “mèo kêu” than van kêu gào quá mức.

Buổi tối trở về với mái ấm gia đình chưa chắc chúng ta đã được yên vì những người thân yêu nhất có thể trút lên đầu chúng ta những căng thẳng, cực nhọc, ẩn ức của đời sống bằng những lời cằn nhằn, phiền trách.
Vào Internet chúng ta phải đọc những lời lẽ thô tục, chửi bới, chụp mũ, vu cáo, kết tội, mạ lỵ làm chúng ta sững sờ và đầu óc chúng ta khô cứng.

Bạn ơi!
Con người không chết vì Ô NHIỄM TIẾNG ĐỘNG nhưng sẽ HÓA ĐIÊN vì ô nhiễm tiếng động. Khi hóa điên, con người có thể làm những chuyện kinh thiên động địa.
Một trong những thứ “tiếng động ” có thể gây khổ đau ghê gớm cho con người – đó là Lời Nói. Theo lời dạy của Đức Phật thì Thân- Khẩu-Ý là ba cội nguồn gây nhiều ác nghiệp, trong đó Lời Nói (Khẩu Nghiệp) là nặng nhất.

-Một lời sàm tấu có thể khiến ba tộc họ bị tru di.
-Một lời nói du nịnh tâu lên vua có thể làm mất nước.
-Một lời nói đâm thọc có thể khiến bạn thân trở thành kẻ thù.
-Một lời nói bông đùa có thể phá vỡ hạnh phúc của người ta.
-Một lời nói khéo léo đánh trúng tâm lý có thể khiến người ta bị lừa gạt.
-Một lời làm chứng gian khiến người ngay mắc vòng tù tội.
-Một lời báo cáo gian dối của mật báo viên có thể khiến kẻ thiện lương bị bắt giữ, tra tấn, thủ tiêu, giết hại. Nếu trong thời kỳ chiến tranh thì một ngôi làng, một thị trấn có thể bị hủy diệt vì bom đạn.
-Một lời tiên tri, sấm truyền vu vơ về Ngày Tận Thế, có thể khiến nhân loại hoang mang, lo sợ từ đời này sang đời khác.
-Một lời tuyên bố thiếu trách nhiệm, nông nổi của một kẻ có quyền thế có thể gây bạo động khắp thế giới.
-Một lời nói phóng túng có thể gây băng hoại xã hội, nếu kẻ nói đó đang là người được công chúng mến chuộng.
-Một lời tố cáo man trá trên báo chí, diễn đàn có thể làm một công ty phá sản, danh dự của một gia đình hay cá nhân hoen ố.


Bạn ơi,
Khi bạn mắng nhiếc, chửi rủa, kết tội, vu cáo người ta, bạn đừng tưởng những lời đó sẽ qua đi như một cơn gió thoảng.
Không bạn ơi! Những lời đó sẽ thấm vào làn da, sớ thịt, sẽ làm họ tủi nhục và ghi nhớ mãi khôn nguôi, và sẽ nuôi dưỡng lòng thù hận.

Cho nên bạn ơi,
Đừng nói lời gian tà mà nói lời Chánh Ngữ.
Đừng nói lời cay đắng mà nói lời dịu ngọt.
Đừng nói lời nhức óc mà nói lời êm tai.
Đừng nói lời bi ai mà nói lời tin tưởng.
Đừng nói lời hất hủi mà nói lời chở che.
Đừng nói lời nặng nề mà nói lời xây dựng.
Đừng nói lời rẻ khinh mà nói lời tôn trọng.
Đừng nói lời phóng đại mà nói lời chừng mực.
Đừng nói lời chụp mũ mà nói lời giải oan.
Đừng nói lời gian ngoan mà nói lời đôn hậu.
Đừng nói lời kết tội mà nói lời Từ Bi.
Đừng nói lời hồ nghi mà nói lời cẩn trọng.
Đừng nói lời ghét bỏ mà nói lời ngợi ca.
Đừng nói lời Quỷ Ma mà nói lời Trí Tuệ.
Đừng nói lời chia rẽ mà nói lời đòan viên..
Đừng nói lời xỏ xiên mà nói lời sáng tỏ
Đừng nói lời đấu tố mà nói lời từ tâm.
Đừng nói lời du côn mà nói lời huynh đệ.
Đừng nói lời lừa mị mà nói lời chân chất.
Đừng nói lời dao búa mà nói lời ôn hòa.
Đừng nói lời gian tà mà nói lời Chánh Kiến
Đừng nói lời cay nghiệt mà nói lời thảo thơm.
Đừng nói lời cuồng điên mà nói lời khiêm tốn.
Đừng nói lời đau đớn mà nói lời hòa vui.


Bạn ơi!
Khi nói lời dịu êm miệng lưỡi ta ngọt ngào, đôi mắt ta cảm thông, lỗ tai ta lắng nghe, trái tim ta rộng mở, trí tuệ ta bao la, thân thể ta nhẹ nhàng. Khi đó ta là hiện thân của Mẹ Hiền Quán Thế Âm Bồ Tát.

Bạn ơi!
Lời dịu ngọt là tiếng mẹ ru hời, là tiếng suối chảy, là tiếng thông reo vi vút, là lời chim hót, là tiếng hải triều âm rì rào bất tận, là tiếng trẻ nhỏ nói bí bô, là tiếng hiền từ của ni cô đang ngồi tụng Kinh Cứu Khổ.

Khi một lời nói nhẹ nhàng được ban ra thì Văn Trần thanh tịnh. Văn Trần thanh tịnh thì Nhãn, Nhĩ, Tỵ, Thiệt, Thân, Ý thanh tịnh. Khi Mắt, Tai, Mũi, Lưỡi, Thân, Ý đã thanh tịnh thì Giác Trần (Cái Biết) thanh tịnh. Sáu Trần đã thanh tịnh thì Địa Đại thanh tịnh. Địa Đại thanh tịnh thì Thủy, Hỏa, Phong Đại đều thanh tịnh. Bốn Đại đã thanh tịnh thì 12 Xứ, 18 Giới, 25 Cõi đều thanh tịnh. Vì thanh tịnh cho nên 10 Lực, 4 Món Không Sợ Hãi, 4 Món Trí Không Quản Ngại, 18 Pháp Không Chung của Phật, 37 Phẩm Trợ Đạo đều thanh tịnh, như thế cho đến 84,000 pháp môn Đà-la-ni đều thanh tịnh. Thiện nam tử! Một thân thanh tịnh thì  nhiều thân thanh tịnh. Nhiều thân thanh tịnh như thế thì mười phương chúng sinh thanh tịnh. Thiện nam tử! Một thế giới thanh tịnh thì nhiều thế giới thanh tịnh. Nhiếu thế giới thanh tịnh như thế cho đến suốt cả hư không, tròn khắp ba cõi (Dục Giới, Sắc Giới, Vô Sắc Giới) tất cả đều bình đẳng không động. (Kinh Viên Giác)

Bạn ơi!
Khi nói lời hung dữ miệng lưỡi ta khô đắng, đôi mắt ta đục ngầu, lỗ tai ta bịt kín, trí tuệ ta lu mờ, thân thể ta nóng nảy và cả thế giới này tưởng chừng như đang bị thiêu đốt trong hỏa ngục.

Bạn ơi!
Khi nói lời dịu ngọt chúng ta đang ở Cung Trời.
Khi nói lời hung dữ chúng ta đang ở Địa Ngục.
Khi nói lời chân thật, ta là Hiền Thánh.
Khi nói lời lừa mị, ta là Yêu Tinh.
Khi nói lời Từ Bi, ta là Phật.
Khi nói lời gian dối, ta là Quỷ Ma. 

Trích từ sách
Đạo Phật, Đất Nước, Cuộc Sống và Tâm Linh của tác giả sắp xuất bản

Nguồn: thuvienhoasen.org

Mang Theo Nỗi Nhớ - Nguyễn Thị Thêm

Chiếc Đĩa Cổ Trong Phiên Chợ Tết - Nguyễn Minh Phúc


Tôi có thú vui duy nhất là chơi đồ cổ. Không thể diễn tả cái niềm đam mê cuồng nhiệt ấy trong một vài trang giấy. Hệt như người ta mê cải lương, mê bóng đá, mê các ngôi sao, mê sách vở… Nói tóm lại, đứng trước món đồ cổ nào càng xưa càng cũ là lòng tôi mềm nhũn xuống, tim đập liên hồi, mắt chớp liên tục, tay chân như cuống lên và điều cuối cùng là phải tìm cách mua cho bằng được món đồ ấy! Nghề bán đồ cổ đã cho tôi nhiều lần trúng đậm, dạy cho tôi nhiều bài học, lời lãi khá lớn nhưng cũng cho tôi nhiều vố xất bất xang bang, mua lầm đồ giả cổ, thiếu điều bán nhà trả nợ. Nhưng cái máu mê đồ cổ thì không gì dứt ra được. Hễ có ai giới thiệu món đồ nào thì dù ở đâu, khó nhọc cách mấy tôi cũng cất công tìm đến…

Như trưa nay trong phiên chợ Tết, khi tôi đang ngồi ngáp vặt vì hàng đang ế ẩm thì một ông già gầy gò, mặt xương xẩu, tóc lơ thơ búi thành chùm bạc trắng đâu như người miệt vườn đến gặp. Chẳng dông dài, úp mở, ông bảo nhà có món đồ cổ, là chiếc đĩa thời Khang Hy bên Tàu do ba ông để lại và mời tôi đến coi, định giá, phải thì bán không thôi. Ðang rảnh việc và máu mê đồ cổ nổi lên, tôi đóng cửa tiệm, đèo ông già về tận Vĩnh Châu, một xã nghèo giáp biên giới, cách chỗ tôi hàng chục cây số. Trên xe, tôi có ý dọ hỏi về món đồ nhưng ông già kín như bưng, không hé răng nửa lời, chỉ nói chuyện khi tôi tận mắt thấy và định giá. Tôi biết là đã gặp dân rành chơi đồ cổ. Vì dân sành sỏi trong nghề mới nói chuyện tiền nong chỉ khi nào món đồ được đưa ra trước mặt.

Ðó là một căn nhà rách nát, trống hoác từ ngoài vào trong. Không thấy đồ đạc gì ngoài chiếc chõng tre tơi tả và một thằng bé dơ bẩn nằm bất động trên đó. Chắc là nó bệnh nên thỉnh thoảng cất tiếng rên nho nhỏ. Tôi hình dung trên đoạn đường đi là sẽ gặp một ngôi nhà to lớn, sang trọng cầu kỳ vì đồ cổ giá trị thường chỉ ở những ngôi nhà nầy. Cho nên, khi chưa vào nhà, tôi đã thất vọng định lui xe vì nếu có coi cũng thêm rách việc. Hoặc đó chỉ là đồ giả cổ hoặc là đồ ba mớ, chẳng giá trị gì mà người bán còn gân cổ cãi chày cãi cối cứ cho đồ mình là thật!

Nhưng rồi tôi cũng bấm bụng bước qua cái ngạch cửa bằng liếp tre nhớp nhúa đầy sình đất để vào nhà. Từng đàn muỗi vo ve dưới chân tôi và cả ngôi nhà như bốc lên mùi khó chịu. Tôi cố nín nhưng cuối cùng chịu không nổi đành bỏ ra ngoài. Ðập vào mắt tôi là hình hài một thằng bé chỉ còn da bọc lấy xương, nước mắt nước mũi ròng ròng cố giương cặp mắt đờ đẫn lên nhìn khách lạ. Tôi biết mùi khó chịu kia là do chỗ thằng bé phát ra. Chắc nó đã nằm liệt giường từ lâu, không ai chăm sóc, rửa ráy nên mới thế. Thật tội nghiệp! Nó mới chỉ đâu chừng mười lăm, mười sáu tuổi, gương mặt lại không đến nỗi nào… Nhưng thôi! Chuyện thiên hạ, dính vô làm gì. Tôi tự bảo vậy và ngồi ngoài hiện chờ ông già mang chiếc đĩa cổ ra.

Chỉ một lát, ông già xuất hiện với tấm vải choàng rách bươm bọc chiếc đĩa trên tay. Lật hết lớp nầy đến lớp khác, chắc là chiếc đĩa được cất kỹ lắm, nên khi lớp vải cuối cùng được giở ra thì trước mắt tôi là một ánh bạc trong suốt và làn vân rồng phụng màu xanh lục nổi lên sáng trưng đập vào mắt.

Là người trong nghề, tôi lạ gì những chiếc đĩa cổ. Ðúng là đồ thật, không thể khác được, không cần coi tôi cũng biết chính xác nó được làm từ thời Khang Hy! Ánh sắc sáng trưng, nét vân lộng lẫy và nước men như ngọc phách tinh tuyền. Chính là nó, vật tôi đang tìm cho một người khách nước ngoài. Ông ta dặn đi dặn lại nếu tìm được chiếc đĩa, ông sẽ mua với bất cứ giá nào! Tôi sung sướng cố kìm tiếng kêu mừng rỡ chỉ chực phát ra. Dịp may đã đến trong dịp Tết nầy.

Nhưng tội gì không ép giá khi mà người bán lại là một ông già lẩm cẩm. Làm bộ lơ đãng săm soi, tôi cố nhìn và đánh giá người đối diện để xuất chiêu hơn là nhìn chiếc đĩa. Ông già coi bộ khù khờ nhưng không phải không biết gì. Máu con buôn của tôi nổi lên! Cứ theo lối dậm dừ, ngấm ngứ nghĩa là làm như thư thả, chẳng gì phải gấp gáp, vồ vập để người ta nghĩ mình không cần mua. Vừa lấy kiếng lúp soi các chữ tàu màu xanh tuyệt đẹp trên miệng đĩa, tôi hỏi thăm đủ chuyện trên đời cốt làm cho ông già mất phương hướng, không chủ ý tập trung. Kinh nghiệm mua bán mấy chục năm trời mách cho tôi biết hãy cứ làm cho người bán tin rằng mình không có ý dìm giá, thật lòng muốn mua rồi hẳn tính sau. Hơn nữa, nếu mà không mua được giá cao, thì thế nào người bán cũng nhờ mình đi tìm chỗ khác kiếm hoa hồng. Ðằng nào cũng lợi!

Trong khi tôi ngồi tính kế cao thấp tìm cách mua chiếc dĩa với giá nào rẻ nhất thì thằng bé trong nhà khẽ rên lên. Nó uốn cong người có vẻ đau đớn lắm. Ðôi tay khẳng khiu hình như muốn đưa lên cao nhưng không được vì đã quá yếu sức. Cặp mắt nó trợn ngược, mất hết vẻ tinh anh, chỉ toàn tròng trắng. Tôi biết đã đến lúc cần tranh thủ lúc ông già luống cuống, khổ sở để định giá. Không ai có thể minh mẫn khi đối diện với những cơn bối rối sốt ruột dù rành giá cách mấy. Trăm lần như một tôi mua được giá hời nhờ những lúc khó khăn bất ngờ như thế của người bán.

Ông già trở ra sau khi cho thằng bé uống một loại nước gì như rễ cây ép xanh lè mà tôi cứ ngợ ngợ giống màu chiếc đĩa. Ngật ngưỡng một hồi, nó mới chịu nằm yên. Tôi quay mặt đi nơi khác vì khó chịu quá, mùi nằng nặng từ người nó bốc lên không chịu nổi. Nếu không vì cái đĩa quý nầy cầm chân thì chắc hẳn có cho tiền tôi cũng không dám tới nơi đây.

Tôi đã tính đánh giá trước và định ra số tiền tôi muốn mua chiếc đĩa nhưng cứ phân vân, ngập ngừng. Phần tôi sợ ông già biết tôi bắt chẹt giá, phần khác tôi lo ông đã hỏi giá ai trước nên thôi, cứ để ông già lên tiếng. Chẳng mất đâu mà lo! Ðằng nào chiếc dĩa nầy cũng là của tôi!

Săm soi chiếc đĩa một hồi, ông già mới nói, giọng tiếc nuối: “Ðây là vật cuối cùng có giá của dòng họ nhà tôi! Ba tôi trước kia giàu có lắm nhưng sau đó khánh kiệt vì mê chơi đồ cổ và hút thuốc phiện. Trước khi mất, ông chẳng để lại gì ngoài chiếc đĩa nầy dặn là đồ gia bảo, khi nào cấp thiết lắm mới bán. Ðến khi tôi lấy vợ, có con rồi có cháu, chiếc đĩa vẫn ở đây, mặc dù nhiều lúc nhà không còn hột gạo. Thằng bé nằm trên giường mà cậu thấy là thằng cháu nội duy nhất còn ở với tôi. Ba mẹ nó đã mất trong một tai nạn xe cộ. Ðến lúc ngặt nghèo nhất, tôi cũng cố giữ chiếc đĩa nầy. Nhưng bây giờ, nó bệnh nặng quá…

Tôi biết đã đến lúc thần tài lên tiếng với mình. Con người ai cũng có số! Cái đĩa quý nầy là của tôi, dù nó đã được định bán cách đây khá lâu. Tôi nhẩm tính trong đầu món lời khổng lồ nếu tôi mua được nó. Và thể hiện ngay điều đó bằng lời nói nhỏ nhẹ pha chút an ủi cảm thông:
“Tội nghiệp cho cháu! Thôi gì cũng không bằng mạng người, huống chi đây là cháu nội duy nhất của ông, lại mồ côi mồ cút! Tôi nghĩ, cứu cháu đi rồi hẵng hay! Biết đâu mai nầy cháu khỏe mạnh lại chẳng làm ra tiền nuôi ông và sắm lại được những thứ còn quý giá hơn…”

Có người cảm thông, chia sẻ với nỗi bất hạnh của mình, gương mặt ông già như bừng sáng hẳn lên. Ông nhìn tôi một hồi, không nói tôi cũng hiểu là ông cần bán chiếc dĩa với giá cao nhất có thể. Và không đợi lâu như dự đoán của tôi, ông lên tiếng:
“Thú thật với cậu, tôi không rành giá trị của cái đĩa nên mời cậu về đây coi thử, được giá tôi mới bán. Nếu như không có thằng cháu bệnh nặng thế nầy, ai kêu giá bao nhiêu tôi cũng từ chối… Bây giờ cậu tính sao?”

Thật tình, đến lúc nầy, tôi mới thấy ngại. Chút lương tâm còn sót lại của tôi lên tiếng là tôi nên mua cho ông một giá cao, đúng với trị giá thật sự của chiếc đĩa để cụ lấy tiền trị bệnh cho thằng cháu. Nhưng cái máu con buôn lạnh lùng thì không bảo tôi như vậy… Ðứng trước một món hời thế nầy mà không tìm cách kiếm lời nhiều thì họa có mà điên. Hơn nữa, tôi cũng cần tiền cho gia đình tôi… Tôi cũng có đứa con trạc tuổi thằng bé nầy. Nó đang đòi tôi mua cho nó bằng được chiếc xe gắn máy trong những ngày Tết sắp tới…

Tôi lưỡng lự mãi nhưng cuối cùng cái máu nghề đã thắng. Là dân mua bán, khó ai dại dột không ép giá trong trường hợp nầy. Hơn nữa, như ông già nói, ông không rành về giá của chiếc đĩa cổ. Tôi lấy kiếng soi kỹ một lần nữa. Không một vết trầy sướt, không một lỗi sơ suất dù nhỏ trong cái bảo vật thời Khang Hy kia… Khá cho đôi tay, con mắt tinh đời của người thợ xưa và cả người chơi đồ cổ! Một vết trầy hay một lỗi rất nhỏ thôi trên chiếc dĩa quý sẽ làm giảm giá trị rất nhiều. Nhưng phải nói với ông cụ bằng lời khác, bằng kiểu khác, kiểu của những con buôn ép giá. Phải tìm cách nào đó, sơ suất nào đó để chê bai và nếu có thể, làm bộ dứt khoát không mua chiếc đĩa dù đã một vốn bốn lời.
“Thế nầy!” Sau một hồi suy nghĩ, tôi nói với ông già.
“Như ông biết, đây là chiếc đĩa quý và chẳng đặng đừng mới bán nó. Tôi sẽ mua nó nhưng sau khi xem kỹ, tôi thấy…”
Ông già tỏ vẻ thất vọng, mặt buồn xo:
“Vậy là cậu…không mua. Thú thật với cậu, tôi đang cần tiền chữa chạy cho thằng cháu… Rất cần…”

Con mồi đã vào bẫy! Chỉ chờ thế, tôi làm bộ suy nghĩ hồi lâu và đánh sập:
“Thấy hoàn cảnh ông cũng tội nghiệp, chiếc dĩa nầy tuy là thật đời Khang Hy nhưng có nhiều chỗ phồng rộp, lại vì để lâu ngày không biết cách lau chùi nên có mấy chỗ hoen màu. Ông coi không thấy đâu, chỉ dùng kính lúp như tôi mới nhận ra. Cảm thông với sự khó khăn của ông, tôi mua nhưng với giá không lời. Chỉ là mua giúp ông trong lúc ngặt nghèo. Không biết rồi tôi có bán lại cho ai được không?”

Tôi đọc thấy trong mắt ông già sự biết ơn chân thành và nỗi vui mừng ra mặt. Lương tâm tôi chợt trỗi dậy, nặng nề và bức xúc. Thằng bé bệnh nặng nằm trên giường, con tôi, thuốc chữa bệnh, chiếc xe gắn máy… Những hình ảnh lướt qua lần lượt trong đầu làm tôi suy tính. Cả những đồng tiền nhảy múa trước mắt tôi…Chiếc đĩa nầy giá không dưới mười triệu…
Tôi nói như không phải là mình, tiếng lạc cả đi: “Bốn triệu. Ðó là giá mà tôi làm ơn mua cho cụ. Không thể cao hơn được nữa…”

Như đặt cả niềm tin vào tôi, ông già ráng kèo nèo thêm ít tiền để chạy chữa cho thằng cháu nhưng tôi nhất định không chịu. Cái kỹ thuật cứng rắn, bắt chẹt và dọa bỏ về, không cần mua hàng của tôi hình như cũng có tác dụng. Cuối cùng ông già đồng ý với cái giá tôi đưa ra. Có lẽ trong đời, chưa bao giờ ông có được một số tiền lớn như thế. Run run cuộn lại tấm vải bó chiếc đĩa, ông nhìn tôi, khẩn khoản:
“Bây giờ chiếc đĩa đã là của cậu! Nhưng trước khi cậu mang đi, cho phép tôi được tạ lỗi với vong linh cha tôi vì đã không giữ được nó như lời trăng trối.”

Ông già thành kính đặt chiếc đĩa lên giường, cạnh thằng cháu đang bệnh. Tôi thầm nghe ông khấn câu được câu mất rằng phải bán chiếc đĩa nầy để cứu cháu bé lòng ông cũng ân hận lắm, mong tiền nhân thứ lỗi vì không giữ được như ước nguyện… Rồi ông chậm rãi mở chiếc bọc, nhìn trân trối vào chiếc đĩa xanh lục kia như nói lời vĩnh biệt. Tôi thấy đôi mắt mờ đục của ông ngân ngấn nước. Lòng tôi cũng rối bời. Thật tình, đến nước nầy, tôi cứ mong trong đời tôi không có buổi mua bán nào như thế nữa…
***
Câu chuyện có lẽ cũng qua đi như những chuyện mua bán hàng ngày của tôi về các món đồ cổ không có giá nào là chuẩn, chỉ tùy thuộc vào sở thích và giá trị lâu đời của nó đối với người mua. Sau chuyện mua được cái đĩa màu xanh lục thời Khang Hy với giá hời, tôi đã sắm cho cậu con trai chiếc xe gắn máy chơi Tết. Rồi như phát vận từ chiếc đĩa may mắn nầy, nghề của tôi phất lên như diều gặp gió. Trở nên giàu có trong giới săn lùng đồ cổ, tôi giờ đã thành một người tăm tiếng, tiền bạc rủng rỉnh và nói theo ngôn ngữ của giới mua bán, tôi là một đại gia tầm cỡ…

Sáng nay, tôi đang ngồi uống cà phê trong nhà hàng thì một ông già chống gậy xin ăn tiến vào chỗ mình. Nhìn cái dáng gầy gò, gương mặt xương xương với mái tóc lơ thơ bạc trắng cột thành chùm, tôi đâm ngờ ngợ, hình như đã gặp ở đâu. Lục lại trí nhớ mình, tôi ngớ người ra! Thôi đúng rồi! Ðúng là ông già bán chiếc đĩa thời Khang Hy màu xanh lục năm trước. Mới chỉ có một năm mà ông như già sọm đi, chân nhấc từng bước khó nhọc với cây gậy mò mẫm dò đường. Chiếc áo ông mặc đã rách bươm, trơ ra bờ vai nhăn nheo, gầy guộc. Ông lại gần, nghe tôi nhắc rất lâu mới nhớ ra đã có lần đưa tôi về nhà mua chiếc đĩa và run run trả lời khi tôi hỏi thăm thằng cháu với những giọt nước mắt đùng đục chảy ra từ trong hốc mắt sâu hoắm:
“Thằng cháu tôi mất rồi! Thuốc men chỉ cầm cự được vài tháng là hết tiền. Bác sĩ nói nếu có thêm vài triệu nữa đưa vào giải phẫu, may ra nó mới sống được. Nhưng cậu tính tiền đâu nữa. Chiếc đĩa là vật có giá cuối cùng tôi cũng bán mất rồi. Thật tình tôi cũng mang ơn cậu vì hồi đó cậu mua cái dĩa giúp tôi với giá cao, không lời lóm gì…

Tôi nghe mà chết điếng người, ngụm cà phê bỗng đắng ngắt trên môi. Hóa ra, tôi đã chèn giá hết sức nhẫn tâm trong vụ mua chiếc đĩa cổ, tôi lại được người khác mang ơn trong khi tôi chính là thằng lưu manh, độc ác, đáng bị phỉ nhổ. Nếu như người mua hôm ấy không phải là tôi… Nếu như tôi có lòng giúp cho thằng bé đủ tiền chạy chữa, mà cũng không cần có tấm lòng, nếu như tôi mua đúng giá trị mà chiếc đĩa vốn có, nếu như…

Tôi nhìn bóng ông cụ khuất dần ở phía bên kia đường với dáng đi xiêu vẹo mà bất giác rùng mình, sợ hãi cả chính tôi. Treo trên đầu tôi bây giờ là hình ảnh thằng bé nằm thoi thóp với chiếc đĩa thời Khang Hy màu xanh lục bọc trong những tấm vải rách nát ố vàng…

Nguyễn Minh Phúc
18.02.2018